Kit Test Đường Hô Hấp Nên Test Khi Nào? Thời Điểm Phù Hợp

Khi xuất hiện ho, đau họng, sổ mũi, sốt hoặc mệt mỏi, nhiều người nghĩ ngay đến việc sử dụng kit test đường hô hấp để kiểm tra nhanh. Tuy nhiên, thời điểm thực hiện xét nghiệm cũng là yếu tố cần quan tâm.

Không phải cứ xuất hiện triệu chứng là kết quả test nhanh sẽ phản ánh chính xác tình trạng nhiễm tác nhân đường hô hấp. Đặc biệt với xét nghiệm kháng nguyên, kết quả có thể phụ thuộc vào thời điểm lấy mẫu, loại mẫu và cách thực hiện theo hướng dẫn của sản phẩm.

Vậy kit test đường hô hấp nên test khi nào? Có nên test ngay khi vừa xuất hiện triệu chứng? Nếu kết quả âm tính nhưng vẫn có biểu hiện bất thường thì nên làm gì?

Khi nào nên cân nhắc test đường hô hấp?

Có thể cân nhắc xét nghiệm khi xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ nhiễm virus đường hô hấp hoặc khi có nhu cầu kiểm tra trước khi tiếp xúc với người có nguy cơ cao.

Một số biểu hiện thường khiến người dùng quan tâm đến xét nghiệm gồm:

• Sốt hoặc cảm giác ớn lạnh
• Ho
• Đau hoặc rát họng
• Nghẹt mũi, chảy nước mũi
• Đau đầu
• Mệt mỏi
• Đau nhức cơ thể
• Một số triệu chứng hô hấp khác

Tuy nhiên, những triệu chứng này không đặc hiệu cho một tác nhân duy nhất. Cúm, COVID-19, RSV và nhiều bệnh lý hô hấp khác có thể có biểu hiện tương tự nhau. CDC cũng lưu ý rằng các virus đường hô hấp có thể gây những triệu chứng tương đồng, vì vậy xét nghiệm nhiều mục tiêu có thể giúp phân biệt một số tác nhân trong cùng một mẫu bệnh phẩm.

Có nên test ngay khi vừa xuất hiện triệu chứng?

Không nên hiểu rằng cứ test càng sớm thì kết quả càng chính xác.

Đối với test nhanh kháng nguyên, khả năng phát hiện có thể thấp hơn xét nghiệm phân tử. Nếu lượng kháng nguyên trong mẫu chưa đủ để bộ test phát hiện, kết quả có thể âm tính dù người được xét nghiệm đang nhiễm tác nhân tương ứng.

CDC cho biết xét nghiệm kháng nguyên thường cho kết quả nhanh nhưng nhìn chung có độ nhạy thấp hơn xét nghiệm NAAT. Vì vậy, một kết quả âm tính không phải lúc nào cũng loại trừ nhiễm virus đường hô hấp.

Do đó, thời điểm test nên được xem xét cùng với:

• Thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng
• Mức độ triệu chứng
• Loại kit đang sử dụng
• Hướng dẫn của nhà sản xuất
• Nguy cơ tiếp xúc với người mắc bệnh
• Nhu cầu cần kết quả để đưa ra quyết định chăm sóc hoặc điều trị

Thời điểm test cúm, COVID-19 và RSV có giống nhau không?

Không nên mặc định thời điểm xét nghiệm của tất cả tác nhân là giống nhau.

Mỗi loại test có thể có hướng dẫn riêng về loại mẫu, thời điểm lấy mẫu, cách lấy mẫu và thời gian đọc kết quả. Vì vậy, người sử dụng cần đọc kỹ hướng dẫn đi kèm sản phẩm thay vì áp dụng một quy tắc chung cho mọi kit.

Đặc biệt, nếu sử dụng kit nhiều trong 1, cần kiểm tra chính xác những mục tiêu mà sản phẩm được thiết kế để phát hiện.

Các dòng kit đường hô hấp nhiều mục tiêu có thể được thiết kế để phát hiện đồng thời một số tác nhân như cúm A/B, SARS-CoV-2 và RSV. CDC gọi đây là xét nghiệm multiplex, tức một xét nghiệm có thể phát hiện nhiều virus trong cùng mẫu bệnh phẩm.

Nếu test âm tính nhưng vẫn có triệu chứng thì sao?

Đây là tình huống người sử dụng kit test đường hô hấp thường quan tâm nhất.

Kết quả âm tính có nghĩa là bộ test không phát hiện được mục tiêu tương ứng trong mẫu tại thời điểm xét nghiệm. Tuy nhiên, điều đó không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc chắc chắn không nhiễm.

CDC lưu ý rằng xét nghiệm kháng nguyên có thể bỏ sót một số trường hợp do độ nhạy thấp hơn xét nghiệm phân tử. Với người có triệu chứng nhưng kết quả test nhanh âm tính, có thể cần xét nghiệm lại hoặc sử dụng phương pháp xét nghiệm khác tùy tác nhân và tình huống cụ thể.

Riêng với COVID-19, CDC hiện khuyến nghị người có triệu chứng sử dụng test kháng nguyên cần thực hiện xét nghiệm lặp lại theo hướng dẫn hiện hành nếu lần đầu cho kết quả âm tính.

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào một kết quả âm tính duy nhất để kết luận chắc chắn rằng không có nhiễm virus.

Khi nào nên cân nhắc xét nghiệm lại?

Việc xét nghiệm lại phụ thuộc vào loại tác nhân, loại test và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nếu người sử dụng vẫn có triệu chứng nhưng lần test đầu âm tính, có thể cần:

• Kiểm tra lại cách lấy và xử lý mẫu.
• Đọc lại hướng dẫn sử dụng của sản phẩm.
• Xem xét thời điểm thực hiện test.
• Thực hiện lại xét nghiệm theo hướng dẫn phù hợp.
• Trao đổi với nhân viên y tế nếu triệu chứng tiếp tục hoặc diễn biến bất thường.

Không nên tự ý thay đổi cách lấy mẫu, thời gian đọc kết quả hoặc điều kiện bảo quản chỉ để cố đạt được một kết quả mong muốn.

Kit test đường hô hấp nhiều mục tiêu có lợi ích gì về mặt lựa chọn?

Nếu người dùng đang quan tâm đến nhiều tác nhân có biểu hiện tương tự nhau, kit nhiều mục tiêu có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Ví dụ, một số bộ test có thể kiểm tra đồng thời cúm A/B, COVID-19 và RSV. Những cấu hình mở rộng hơn có thể bổ sung thêm các mục tiêu khác tùy sản phẩm.

Điểm cần chú ý là số lượng mục tiêu không phải yếu tố duy nhất để lựa chọn.

Người mua cần xem:

• Bộ test phát hiện những tác nhân nào?
• Loại mẫu cần sử dụng là gì?
• Hướng dẫn lấy mẫu như thế nào?
• Thời gian đọc kết quả bao lâu?
• Quy cách đóng gói ra sao?
• Điều kiện bảo quản thế nào?
• Sản phẩm có phù hợp với nhu cầu thực tế hay không?

Đây cũng là lý do không nên chọn kit chỉ dựa trên các cụm từ như “4 trong 1”, “6 trong 1” hay “7 trong 1”.

Test nhanh đường hô hấp có thay thế được xét nghiệm chuyên sâu không?

Không nên xem test nhanh và xét nghiệm chuyên sâu là hai phương pháp hoàn toàn tương đương.

Test kháng nguyên có ưu điểm là cho kết quả nhanh và có thể thuận tiện trong một số tình huống. Tuy nhiên, xét nghiệm phân tử như NAAT/PCR thường có độ nhạy cao hơn đối với việc phát hiện virus đường hô hấp.

Vì vậy, nếu kết quả xét nghiệm có ý nghĩa quan trọng đối với việc đánh giá tình trạng sức khỏe hoặc quyết định điều trị, người dùng nên trao đổi với nhân viên y tế để lựa chọn phương pháp phù hợp.

Khi nào không nên chỉ dựa vào kit test tại nhà?

Không nên chỉ dựa vào kết quả của một bộ test nhanh nếu người sử dụng có biểu hiện nghiêm trọng, triệu chứng kéo dài hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao diễn tiến nặng.

CDC khuyến nghị những người có nguy cơ cao mắc bệnh nặng nên có kế hoạch xét nghiệm và tìm kiếm chăm sóc y tế nhanh chóng khi bị bệnh, bởi việc xác định tác nhân có thể ảnh hưởng đến lựa chọn xử trí hoặc điều trị trong một số trường hợp.

Nếu triệu chứng bất thường hoặc diễn biến nặng, ưu tiên đánh giá y tế thay vì liên tục tự xét nghiệm tại nhà.

5 nguyên tắc khi sử dụng kit test đường hô hấp

Để hạn chế sai sót khi xét nghiệm, người sử dụng nên ghi nhớ:

Đọc kỹ hướng dẫn trước khi lấy mẫu

Không nên thực hiện theo kinh nghiệm của một loại kit khác vì mỗi sản phẩm có thể có quy trình riêng.

Kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng bộ kit

Không sử dụng sản phẩm có dấu hiệu hư hỏng hoặc bảo quản không đúng điều kiện quy định.

Lấy mẫu đúng hướng dẫn

Chất lượng mẫu có thể ảnh hưởng đến khả năng phát hiện của xét nghiệm.

Đọc kết quả đúng thời gian

Không nên tự diễn giải kết quả nếu đã vượt quá khoảng thời gian được nhà sản xuất quy định.

Không xem kết quả âm tính là bằng chứng tuyệt đối

Đặc biệt khi vẫn còn triệu chứng hoặc có nguy cơ tiếp xúc cao, cần xem xét các bước tiếp theo phù hợp. CDC nhấn mạnh rằng kết quả âm tính của xét nghiệm kháng nguyên không phải lúc nào cũng loại trừ nhiễm virus.

Nên chọn kit test đường hô hấp như thế nào?

Một cách đơn giản là xác định nhu cầu trước rồi mới chọn cấu hình.

Nếu chỉ quan tâm đến một tác nhân, có thể xem xét bộ test đơn mục tiêu phù hợp.

Nếu muốn kiểm tra đồng thời nhiều tác nhân có biểu hiện tương tự, có thể cân nhắc kit multiplex với số lượng mục tiêu phù hợp.

Minh Tâm Med hiện có các dòng kit test nhanh từ 2 trong 1 đến 7 trong 1, trong đó danh mục đường hô hấp gồm các cấu hình có Cúm A/B, COVID-19, RSV và một số mục tiêu mở rộng tùy sản phẩm.

Bạn có thể tham khảo: kit test nhanh đường hô hấp của Minh Tâm Med để xem tổng quan các nhóm sản phẩm, sau đó đối chiếu với từng sản phẩm cụ thể trước khi lựa chọn.

Câu hỏi thường gặp

Kit test đường hô hấp nên test khi nào?

Có thể cân nhắc xét nghiệm khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ bệnh hô hấp hoặc trong những tình huống cần kiểm tra theo hướng dẫn phù hợp. Thời điểm cụ thể phụ thuộc vào loại tác nhân, loại test và hướng dẫn của sản phẩm.

Test âm tính có chắc chắn không mắc bệnh không?

Không. Đặc biệt với xét nghiệm kháng nguyên, kết quả âm tính không phải lúc nào cũng loại trừ nhiễm virus.

Có nên test lại khi vẫn còn triệu chứng?

Có thể cần xét nghiệm lại tùy loại tác nhân và hướng dẫn của sản phẩm. Với COVID-19, CDC khuyến nghị người có triệu chứng thực hiện xét nghiệm kháng nguyên lặp lại theo hướng dẫn nếu lần đầu âm tính.

Kit test nhiều trong 1 có phát hiện được nhiều virus cùng lúc không?

Có. Các xét nghiệm multiplex được thiết kế để phát hiện nhiều mục tiêu trong cùng mẫu bệnh phẩm, nhưng số lượng và loại tác nhân phụ thuộc từng sản phẩm.

Có cần đi khám nếu test nhanh âm tính nhưng triệu chứng nặng lên không?

Có. Không nên tiếp tục tự xét nghiệm thay cho đánh giá y tế khi triệu chứng nghiêm trọng hoặc diễn biến bất thường.

Kit test đường hô hấp có thể cung cấp thông tin nhanh về một số tác nhân trong mẫu xét nghiệm, nhưng thời điểm test, chất lượng mẫu, loại xét nghiệm và cách đọc kết quả đều ảnh hưởng đến giá trị của kết quả.

Nếu lần test đầu cho kết quả âm tính nhưng vẫn có triệu chứng, không nên mặc định rằng chắc chắn không nhiễm. Có thể cần xét nghiệm lại hoặc lựa chọn phương pháp xét nghiệm phù hợp hơn tùy tình huống.

Để lựa chọn đúng sản phẩm, người mua nên bắt đầu từ nhu cầu thực tế và mục tiêu cần kiểm tra, sau đó mới lựa chọn kit đơn mục tiêu hay kit nhiều trong 1.

Liên hệ: CÔNG TY TNHH TBYT MINH TÂM

Địa chỉ: Số nhà 63, phố Vạn Phúc, Phường Hà Đông, TP Hà Nội, Việt Nam 

Website: https://minhtammed.com/ Hotline: 039.858.1950

Xem thêm: kit test nhanh y tế , Kit test nhanh đường hô hấp , Các loại kit test nhanh phổ biến , Các loại kit test nhanh , kit test nhanh 7 trong 1 , Test 5 trong 1 gồm những bệnh gì , Cách đọc kết quả test 2 trong 1 , Kit test nhanh cúm , Kit test nhanh COVID-19 , Mua kit test nhanh tại Hà Nội